Ασκήσεις μνήμης για ηλικιωμένους: Πώς να διατηρήσουμε το μυαλό μας ενεργό

Η καλή μνήμη είναι σημαντική σε κάθε ηλικία. Καθώς μεγαλώνουμε, όμως, μπορεί να παρατηρήσουμε ότι χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο για να θυμηθούμε ονόματα, πληροφορίες ή πού αφήσαμε κάποιο αντικείμενο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μας σταματά να μαθαίνει. Αντίθετα, ακόμη και στην τρίτη ηλικία μπορούμε να δοκιμάζουμε νέες δραστηριότητες και να εξασκούμε διαφορετικές νοητικές ικανότητες.

Σύμφωνα με άρθρο του γερμανικού τηλεοπτικού οργανισμού NDR, η νοητική δραστηριότητα, η σωματική κίνηση και οι κοινωνικές επαφές αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για τη διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας.

Γιατί είναι σημαντική η εξάσκηση της μνήμης;

Ο εγκέφαλος αλλάζει με την ηλικία, αλλά συνεχίζει να έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται και να μαθαίνει.

Οι δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση, σκέψη και δημιουργικότητα μπορούν να μας βοηθήσουν να χρησιμοποιούμε διαφορετικές νοητικές δεξιότητες.

Δεν αρκεί, όμως, να επαναλαμβάνουμε συνεχώς την ίδια εύκολη άσκηση. Η ποικιλία και οι νέες προκλήσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Για παράδειγμα, μπορούμε να μάθουμε μια ξένη γλώσσα, να παίξουμε ένα μουσικό όργανο ή να δοκιμάσουμε έναν καινούργιο χορό.

Γυμναστική εγκεφάλου: Απλές ασκήσεις για κάθε ημέρα

Η γυμναστική εγκεφάλου περιλαμβάνει δραστηριότητες που εξασκούν τη μνήμη, την προσοχή, τη λογική σκέψη και τη γλώσσα.

Μερικές απλές ιδέες είναι:

  • Να προφέρουμε μια λέξη ανάποδα.
  • Να προσπαθούμε να θυμηθούμε μια μικρή σειρά αριθμών.
  • Να λύνουμε Sudoku ή σταυρόλεξα.
  • Να παρατηρούμε πέντε αντικείμενα κατά τη διάρκεια ενός περιπάτου και να προσπαθούμε να τα θυμηθούμε αργότερα.
  • Να επιλέγουμε μια διαφορετική διαδρομή για τον καθημερινό μας περίπατο.
  • Να μαγειρεύουμε ένα γνωστό φαγητό χωρίς να κοιτάζουμε συνεχώς τη συνταγή.

Οι ασκήσεις αυτές δεν χρειάζονται ιδιαίτερο εξοπλισμό και μπορούν να ενσωματωθούν εύκολα στην καθημερινότητα.

Αρκούν δέκα λεπτά την ημέρα;

Το άρθρο του NDR προτείνει σύντομες καθημερινές περιόδους εξάσκησης, περίπου δέκα λεπτών.

Μια τέτοια μικρή συνήθεια μπορεί να είναι πιο εύκολο να διατηρηθεί από ένα μεγάλο και κουραστικό πρόγραμμα.

Το σημαντικό είναι οι δραστηριότητες να παρουσιάζουν ενδιαφέρον, να έχουν ποικιλία και να είναι κατάλληλες για τις δυνατότητες του κάθε ανθρώπου.

Τα δέκα λεπτά αποτελούν μια πρακτική πρόταση και όχι εγγύηση συγκεκριμένης βελτίωσης για όλους.

Η σωματική άσκηση βοηθά και τον εγκέφαλο

Η κίνηση δεν είναι σημαντική μόνο για τους μυς και την καρδιά. Συνδέεται επίσης με τη γνωστική υγεία.

Ένας περίπατος, ο χορός ή άλλες κατάλληλες μορφές σωματικής δραστηριότητας μπορούν να συνδυάζουν την κίνηση με τη συγκέντρωση και τον συντονισμό.

Ο χορός, για παράδειγμα, απαιτεί να θυμόμαστε βήματα, να ακολουθούμε τον ρυθμό και να συνεργαζόμαστε με άλλους ανθρώπους.

Αυτός ο συνδυασμός κάνει τη δραστηριότητα ενδιαφέρουσα τόσο για το σώμα όσο και για το μυαλό.

Γιατί οι κοινωνικές επαφές είναι τόσο σημαντικές;

Οι συζητήσεις με φίλους, τα ομαδικά παιχνίδια, το τραγούδι και οι κοινές δραστηριότητες προσφέρουν περισσότερα από διασκέδαση.

Μας δίνουν ευκαιρίες να χρησιμοποιούμε τη γλώσσα, την προσοχή και τη μνήμη μας.

Μια ομάδα ανάγνωσης, ένα μάθημα υπολογιστών ή μια συνάντηση για επιτραπέζια παιχνίδια μπορεί να συνδυάζει την κοινωνική επαφή με τη νοητική εξάσκηση.

Επιπλέον, όταν μια δραστηριότητα μας ευχαριστεί, είναι πιο πιθανό να συνεχίσουμε να την κάνουμε.

Μπορούν τα βιντεοπαιχνίδια να βοηθήσουν τη μνήμη;

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον θέμα που παρουσιάζει το NDR είναι τα ψηφιακά παιχνίδια για ηλικιωμένους.

Ορισμένα παιχνίδια απαιτούν συγκέντρωση, γρήγορες αποφάσεις, μνήμη και συντονισμό κινήσεων.

Υπάρχουν επίσης παιχνίδια που συνδυάζουν την άσκηση με την ψηφιακή ψυχαγωγία. Αυτά ονομάζονται συχνά exergames.

Για παράδειγμα, ο παίκτης μπορεί να συμμετέχει σε ένα εικονικό παιχνίδι μπόουλινγκ ή σε μια δραστηριότητα που απαιτεί κινήσεις του σώματος.

Σύμφωνα με έρευνες που αναφέρει το NDR, τέτοιες δραστηριότητες έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ορισμένες γνωστικές και κινητικές ικανότητες ηλικιωμένων.

Ωστόσο, δεν έχουν όλα τα παιχνίδια το ίδιο αποτέλεσμα και η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το πρόγραμμα και τις ανάγκες του ατόμου.

Παραδείγματα ψηφιακών παιχνιδιών και εφαρμογών

Το NDR παρουσιάζει διαφορετικές ψηφιακές λύσεις.

Η MemoreBox χρησιμοποιεί κινήσεις του σώματος για εικονικά παιχνίδια, όπως το μπόουλινγκ και η επιτραπέζια αντισφαίριση.

Το ExerCube συνδυάζει σωματικές κινήσεις με ένα διαδραστικό ψηφιακό περιβάλλον.

Το CareTable είναι ένα διαδραστικό τραπέζι που επιτρέπει σε ηλικιωμένους να παίζουν παιχνίδια μνήμης μόνοι ή σε μικρές ομάδες.

Για προσωπική εξάσκηση υπάρχουν επίσης εφαρμογές, όπως οι NeuroNation, Lumosity και Peak, που προσφέρουν διαφορετικά παιχνίδια σκέψης.

Κατά την επιλογή μιας εφαρμογής, είναι χρήσιμο να εξετάζουμε την ευκολία χρήσης, την ποικιλία ασκήσεων και το ενδεχόμενο κόστος.

Ένα μικρό διάλειμμα μετά τη μάθηση

Το άρθρο αναφέρει επίσης μια απλή τεχνική: μετά την εκμάθηση μιας πληροφορίας, μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια μας για περίπου 30 δευτερ